Konvertimi i lejes së qëndrimit për punë sezonale: vonesa, kontrolli administrativ dhe kufijtë e diskrecionit në jurisprudencën e Gjykatës Administrative Rajonale të Emilia-Romanjës

 Konvertimi i lejes së qëndrimit nga punë sezonale në punë të varur vazhdon të përbëjë një nga fushat me më shumë tension në marrëdhëniet ndërmjet administratës publike dhe shtetasve të huaj. Në këtë kuadër, një vendim me rëndësi të veçantë është dhënë nga Tribunale Amministrativo Regionale per l’Emilia-Romagna, Seksioni i Parë, i publikuar më 22 dhjetor 2025, në çështjen me numër regjistri të përgjithshëm 1710 të vitit 2025, duke ofruar sqarime me vlerë sistemike dhe me ndikim konkret në praktikën e Sporteleve Unike të Emigracionit.

Çështja buron nga refuzimi i Prefekturës së Modenës ndaj një kërkese për konvertim të paraqitur nga një punëtor sezonal. Refuzimi u mbështet në tre arsye të përsëritura shpesh në praktikë: pretendimin për paraqitje të vonuar të kërkesës, mosplotësimin e kriterit të 39 ditëve pune, si dhe pretendimin për mungesë relevance të vërejtjeve mbrojtëse të paraqitura gjatë procedurës administrative. Gjykata e çmonton gradualisht këtë qasje, duke riafirmuar parime që, ndonëse jo të reja, shpesh neglizhohen në praktikën administrative të përditshme.

Nga këndvështrimi procedural, vendimi thekson fuqishëm rëndësinë e kontradiktoritetit endoprocedural, duke sqaruar se mosrespektimi i nenit 10-bis të ligjit nr. 241 të vitit 1990 nuk mund të konsiderohet një mangësi thjesht formale. Mospërfshirja e vlerësimit të vërejtjeve të të interesuarit cenon drejtpërdrejt ligjshmërinë e aktit përfundimtar, pasi komprometon hetimin administrativ dhe e zbraz nga përmbajtja detyrimin për arsyetim. Në këtë kontekst, Gjykata përjashton shprehimisht mundësinë e sanimit sipas nenit 21-octies, kur dialogu me palën e interesuar është thelbësor për vendimmarrjen.

Sa i përket kriterit të 39 ditëve pune, Gjykata rithekson se, në punën bujqësore sezonale, verifikimi duhet të kryhet mbi bazën e ditëve reale të punës dhe kontributeve përkatëse shoqërore. Në rastin konkret, dokumentacioni tregonte se pragu minimal ishte tejkaluar, ndërsa administrata ishte kufizuar në një pohim të përgjithshëm, pa verifikime konkrete. Kjo sjell një mangësi shtesë për shkak të hetimit dhe arsyetimit të pamjaftueshëm.

Aspekti me rëndësinë më të madhe sistemike lidhet me pretendimin për vonesë në paraqitjen e kërkesës për konvertim. Gjykata riafirmon se neni 24, paragrafi 10, i Tekstit Unik për Emigracionin nuk parashikon afate detyruese dhe se skadimi i lejes së qëndrimit sezonale nuk përbën, në vetvete, një pengesë automatike për konvertimin. Kriteri vendimtar është ai i arsyeshmërisë, i cili duhet vlerësuar rast pas rasti. Në këtë çështje, vazhdimësia e aktivitetit të punës së kërkuesit lejoi kapërcimin edhe të një vonese kohore të konsiderueshme, duke përjashtuar çdo qëllim shmangës apo abuziv.

Vendimi përfundon me pranimin e ankimit dhe me urdhrin drejtuar administratës për të rishqyrtuar çështjen brenda gjashtëdhjetë ditësh. Mesazhi që del është i qartë dhe i vështirë për t’u anashkaluar: menaxhimi administrativ i emigracionit nuk mund të bazohet në automatizma, interpretime kufizuese pa bazë ligjore apo hetime sipërfaqësore, por duhet të mbështetet në faktet konkrete, në punën e kryer realisht dhe në respektimin e garancive procedurale të parashikuara nga rendi juridik.

Teksti i plotë i vendimit është i disponueshëm për konsultim dhe studim në lidhjen e mëposhtme:
https://www.calameo.com/books/008079775a789a666320a

---

Avv. Fabio Loscerbo

Italia revoca la ciudadanía obtenida con documentos falsos: una señal clara del Consejo de Estado

 Italia revoca la ciudadanía obtenida con documentos falsos: una señal clara del Consejo de Estado

Un reciente dictamen del Consiglio di Stato lanza un mensaje claro y contundente: la ciudadanía italiana no puede sostenerse sobre bases falsas, y el paso del tiempo no protege a quien la haya obtenido mediante documentación irregular.

El caso examinado se refiere a un ciudadano extranjero que obtuvo la ciudadanía italiana en 2017. Años después, las autoridades comprobaron que el certificado de nacimiento y el certificado de antecedentes penales presentados con la solicitud eran falsos. Sobre la base de este hallazgo, la administración anuló el decreto de concesión de la ciudadanía, ejerciendo su potestad de autotutela.

El interesado impugnó la decisión alegando que había transcurrido demasiado tiempo y que la anulación vulneraba los principios de seguridad jurídica y confianza legítima. También afirmó haber actuado de buena fe y no ser responsable directo de la falsificación de los documentos.

El Consejo de Estado rechazó estos argumentos y confirmó una línea interpretativa rigurosa pero coherente. Cuando un acto administrativo favorable se obtiene sobre la base de documentos falsos, no puede surgir ninguna expectativa legítima. El transcurso del tiempo no sana una ilegalidad que afecta al fundamento mismo del acto.

Uno de los aspectos más relevantes de la decisión es la afirmación de que resulta irrelevante distinguir entre falsedad material o ideológica, así como la existencia o no de responsabilidad penal. Lo determinante es que la administración haya sido inducida a error y que la decisión se haya adoptado sobre la base de documentos objetivamente falsos.

El Consejo de Estado abordó también la cuestión de las garantías procedimentales, señalando que la comunicación previa de inicio del procedimiento puede omitirse cuando la participación del interesado no pueda modificar razonablemente el resultado. Cuando la falsedad de los documentos está acreditada en su núcleo esencial, la participación procedimental se convierte en un mero formalismo.

Más allá del caso concreto, la decisión tiene un alcance general. Refuerza una jurisprudencia que sitúa el principio de legalidad por encima de la mera estabilidad de los actos administrativos, incluso cuando estos afectan a un estatus tan relevante como la ciudadanía. La nacionalidad italiana, deja claro el Consejo de Estado, no es intocable si su concesión estuvo viciada desde el origen.

Para solicitantes y profesionales, el mensaje es inequívoco: la veracidad y autenticidad de la documentación no son requisitos secundarios, sino condiciones esenciales. La ciudadanía obtenida sobre presupuestos falsos sigue siendo revocable, incluso muchos años después.

Avv. Fabio Loscerbo

Italy Revokes Citizenship Obtained with False Documents: A Clear Signal from the Council of State

 Italy Revokes Citizenship Obtained with False Documents: A Clear Signal from the Council of State

A recent opinion issued by the Consiglio di Stato sends a strong and unmistakable message: Italian citizenship cannot rest on false foundations, and the passage of time does not protect those who obtained it through irregular documentation.

The case examined by the Council of State concerned a foreign national who was granted Italian citizenship in 2017. Several years later, the authorities discovered that the birth certificate and criminal record submitted with the application were false. Based on this finding, the administration annulled the decree granting citizenship, exercising its power of self-review.

The individual challenged the decision, arguing that too much time had passed and that the annulment violated principles of legal certainty and legitimate expectation. He also claimed to have acted in good faith, maintaining that he was not personally responsible for the falsification of the documents.

The Council of State rejected these arguments and reaffirmed a strict but consistent approach. When a favorable administrative act is obtained on the basis of false documents, no legitimate expectation can arise. Time does not heal an illegality that affects the very foundation of the decision. In such cases, the public interest in restoring legality is inherent and does not require additional justification.

One of the most significant aspects of the ruling is the clear statement that it makes no difference whether the falsity is material or ideological, nor whether criminal responsibility can be established. What matters is that the administration was misled and that the decision was adopted on the basis of documents that were objectively untrue.

The Council of State also addressed procedural guarantees, holding that prior notice of the initiation of the annulment procedure may be omitted when the participation of the individual could not realistically change the outcome. Where the falsity of the documents is established and uncontested in its factual core, procedural participation would be purely formal.

Beyond the individual case, the decision has broader implications. It reinforces a line of jurisprudence that places legality above the mere stability of administrative acts, even when those acts concern a status as significant as citizenship. Italian nationality, the ruling makes clear, is not untouchable if its grant was vitiated at the outset.

For applicants and practitioners alike, the message is straightforward. Accuracy and authenticity of documentation are not secondary formalities but essential conditions. Citizenship obtained through false premises remains vulnerable, even many years later.

Avv. Fabio Loscerbo