Yaşlı ebeveynler İtalya’daki çocuklarına kavuşamadığında: Yeni bir karar kuralları netleştiriyor

 Yaşlı ebeveynler İtalya’daki çocuklarına kavuşamadığında: Yeni bir karar kuralları netleştiriyor

Roma Mahkemesi’nin son kararı, İtalya’nın göç sisteminde en hassas konulardan birini yeniden gündeme taşıdı: yaşlı ebeveynlerin aile birleşimi yoluyla ülkeye kabulü. Mahkeme, 20 Kasım 2025 tarihli ve 2025 yılı 27916 sayılı dosyada verdiği kararla, ebeveyn birleşimi için yapılan vize başvurularında, ebeveynin diğer çocuklarının hâlâ menşe ülkede bulunmasının belirleyici bir unsur olduğunu bir kez daha teyit etti.

Dava, Avrupa Birliği uzun dönem oturum iznine sahip bir Fas vatandaşının başvurusuyla açılmıştı. Başvurucu, Rovigo Valiliği’ne bağlı Göç Bürosu’ndan her iki ebeveyni için aile birleşimi onayı almıştı. Ancak bu onaya rağmen İtalya’nın Fas Büyükelçiliği, annesine vize vermeyi reddetti ve yasal şartların karşılanmadığını belirtti. Büyükelçilik, özellikle önemli bir noktaya işaret etti: annenin toplam sekiz çocuğu vardı ve bunların bir kısmı hâlâ Fas’ta yaşamaktaydı.

Başvurucu, ebeveynlerinin kendisine ekonomik olarak bağımlı olduğunu gösteren bir aile yükümlülük belgesi sunarak itiraz etmeye çalıştı. Mahkeme bu itirazı kabul etmedi. Kararda, İtalyan göç mevzuatının iki farklı ve alternatif kategoriyi ayırdığı vurgulandı: “bakmakla yükümlü olunan ebeveyn” ve “altmış beş yaş üstü ebeveyn”. Bu ayrım basit bir teknik detay değil—hangi kanıtların sunulması gerektiğini belirler.

Bakmakla yükümlü olunan ebeveynlerde esas mesele mali ihtiyaçtır. Ancak ebeveyn altmış beş yaşını geçtiğinde ekonomik bağımlılık önemini yitirir. Bu kez değerlendirme, menşe ülkedeki diğer çocukların bakım sağlayıp sağlayamayacağına odaklanır. Mahkemeye göre, yasama organının bilinçli tercihi açıktır: ileri yaş, sadece maddi destek değil, fiziksel bakım ihtiyacını gündeme getirir.

Bu olayda başvurucu, Fas’ta yaşayan diğer çocukların, ciddi ve belgelenmiş sağlık nedenleri nedeniyle annelerine bakamayacak durumda olduklarını ispatlayamadı. Bu tür kanıtlar olmadığı için Mahkeme, büyükelçiliğin vizeyi reddetmesinin hukuka uygun olduğuna hükmetti ve başvuru reddedildi.

Bu karar, hukuki yaklaşımda istikrarlı bir çizgiyi teyit ediyor: yaşlı ebeveynler için aile birleşimi, yüksek düzeyde kanıt gerektirir. Başvurucular yalnızca ebeveynlerini maddi olarak destekleyebileceklerini değil, aynı zamanda menşe ülkesindeki diğer kardeşlerin bakım sorumluluğunu üstlenemeyecek durumda olduklarını da göstermek zorundadır.

Her ne kadar karar spesifik bir uyuşmazlığa ilişkin olsa da, mesajı daha geniş bir etkiye sahiptir. İtalya, aile birliğinin anayasal korunması ile göç yönetimi arasındaki dengeyi korumaya çalışırken, konsolosluk makamları ve mahkemeler özellikle yaşlı ebeveynlere ilişkin başvurularda katı bir kanıt standardı uygulamaya devam etmektedir.

---

Avv. Fabio Loscerbo

Kur prindërit e moshuar nuk mund t’u bashkohen fëmijëve të tyre në Itali: një vendim i ri sqaron rregullat

 Kur prindërit e moshuar nuk mund t’u bashkohen fëmijëve të tyre në Itali: një vendim i ri sqaron rregullat

Një vendim i fundit i Gjykatës së Romës ka vënë në qendër të vëmendjes një nga aspektet më të ndjeshme të sistemit të imigracionit në Itali: bashkimi familjar i prindërve të moshuar. Vendimi, i dhënë më 20 nëntor 2025 në një procedim të regjistruar me numrin 27916 të vitit 2025, konfirmon se prania e fëmijëve të tjerë në vendin e origjinës mbetet një faktor vendimtar në vlerësimin e kërkesave për vizë për bashkimin me prindërit.

Rasti ishte paraqitur nga një shtetas maroken me leje qëndrimi afatgjatë të Bashkimit Evropian. Ai kishte marrë autorizimin e nevojshëm nga Sportello Unico per l’Immigrazione pranë Prefekturës së Rovigos për të sjellë të dy prindërit në Itali. Megjithatë, pavarësisht këtij autorizimi, Ambasada e Italisë në Marok refuzoi vizën për nënën e tij, duke argumentuar se kërkesat ligjore nuk ishin plotësuar. Sipas ambasadës, çështja kyçe ishte se gruaja kishte tetë fëmijë gjithsej, disa prej të cilëve jetonin ende në Marok.

Aplikuesi u përpoq të kapërcente këtë pengesë duke paraqitur një certifikatë të ngarkesës familjare, ku vërtetohej se prindërit e tij mbështeteshin financiarisht prej tij. Gjykata e rrëzoi këtë argument. Në arsyetimin e saj, gjykata theksoi se ligji italian i emigracionit dallon ndërmjet dy kategorive alternative: “prindi në ngarkim” dhe “prindi mbi gjashtëdhjetë e pesë vjeç”. Ky dallim nuk është vetëm teknik — ai përcakton çfarë duhet provuar.

Për prindin në ngarkim, theksi është te nevoja ekonomike. Por për prindërit që kanë kaluar moshën gjashtëdhjetë e pesë vjeç, varësia ekonomike nuk është më e rëndësishme. Ajo që ka vlerë është nëse fëmijët e tjerë në vendin e origjinës janë — ose nuk janë — në gjendje të ofrojnë kujdes. Sipas gjykatës, kjo është një zgjedhje e vetëdijshme e ligjvënësit: mosha e shtyrë nënkupton nevoja më të mëdha për kujdes personal, jo vetëm mbështetje materiale.

Në rastin konkret, aplikuesi nuk arriti të dëshmonte se fëmijët e tjerë që jetonin në Marok ishin të paaftë të kujdeseshin për nënën e tyre për shkak të problemeve shëndetësore serioze dhe të dokumentuara. Për shkak të mungesës së këtyre provave, gjykata konstatoi se ambasada kishte vepruar në përputhje me ligjin kur refuzoi vizën. Kështu, padia u hodh poshtë.

Vendimi konfirmon një qëndrim të pandryshuar juridik: bashkimi familjar i prindërve të moshuar kërkon një nivel të lartë provash. Aplikuesit duhet të tregojnë jo vetëm se janë në gjendje të mbështesin financiarisht prindërit e tyre, por edhe se asnjë nga vëllezërit ose motrat në vendin e origjinës nuk është në gjendje të ofrojë kujdesin e nevojshëm.

Edhe pse vendimi lidhet me një rast specifik, mesazhi i tij ka një vlerë më të gjerë. Në një kontekst ku Italia përpiqet të balancojë mbrojtjen kushtetuese të unitetit familjar me kërkesat e menaxhimit të migracionit, autoritetet konsullore dhe gjykatat vazhdojnë të zbatojnë standarde të rrepta provuese në rastet që përfshijnë prindër të moshuar.

---

Avv. Fabio Loscerbo

عندما لا يستطيع الوالدان المسنّان الالتحاق بأبنائهما في إيطاليا: حكم جديد يوضح القواعد

 عندما لا يستطيع الوالدان المسنّان الالتحاق بأبنائهما في إيطاليا: حكم جديد يوضح القواعد

سلّط قرار حديث صادر عن محكمة روما الضوء على أحد أكثر الجوانب حساسية في نظام الهجرة الإيطالي: لمّ شمل الوالدين المسنّين. فقد قضت المحكمة في 20 نوفمبر 2025، في القضية المسجلة تحت رقم 27916 لسنة 2025، بأن وجود أبناء آخرين في بلد الأصل يظل عنصرًا حاسمًا عند تقييم طلبات التأشيرة المخصّصة للمّ شمل الوالدين.

القضية رفعتها مواطن مغربي يحمل تصريح إقامة طويل الأمد في الاتحاد الأوروبي. وكان قد حصل على الموافقة اللازمة من "المكتب الموحد للهجرة" في محافظة روفيغو لجلب والديه إلى إيطاليا. ومع ذلك، وعلى الرغم من تلك الموافقة، رفضت السفارة الإيطالية في المغرب منح التأشيرة لوالدته، معتبرة أن شروط القانون لم تتحقق. وأشارت السفارة إلى سبب محوري: الأم لديها ثمانية أبناء، وعدد منهم ما زال يعيش في المغرب.

حاول مقدم الطلب تجاوز الاعتراض من خلال تقديم شهادة تثبت أن والديه يعتمدان عليه ماليًا. غير أنّ المحكمة رفضت هذا الطرح. فقد أوضحت أن قانون الهجرة الإيطالي يميّز بين فئتين قانونيتين بديلتين: «الوالد المعال» و«الوالد الذي تجاوز الخامسة والستين من العمر». والفارق ليس شكليًا؛ بل يحدد نوع الأدلة المطلوبة.

فبالنسبة للوالد المعال، تتركز المراجعة على الاحتياج المالي. أما في حالة الوالد الذي تجاوز الخامسة والستين، فإن الاعتماد المالي لا يعود ذا صلة. ما يُعتدّ به هو ما إذا كان الأبناء الآخرون في بلد الأصل قادرين — أو غير قادرين — على تقديم الرعاية. وترى المحكمة أن هذا الخيار من المُشرِّع مقصود وواضح: تقدّم العمر يعني حاجة أكبر للرعاية الشخصية، وليس مجرد الدعم المادي.

وفي هذه القضية، لم يُثبت مقدم الطلب أن أشقاءه المقيمين في المغرب غير قادرين على رعاية والدتهم بسبب ظروف صحية خطيرة ومثبتة. وبغياب هذه الأدلة، اعتبرت المحكمة أن السفارة تصرّفت وفق القانون عندما رفضت التأشيرة. وبالتالي، فقد تم رفض الطعن.

ويؤكد الحكم اتجاهًا قضائيًا ثابتًا: إنّ لمّ شمل الوالدين المسنّين يتطلّب مستوى عاليًا من الإثبات. فليس كافيًا أن يُظهر مقدم الطلب أنه قادر على إعالة والديه؛ بل يجب عليه أيضًا إثبات أن أيًا من الإخوة في بلد الأصل غير قادر على توفير الرعاية.

ورغم أن القرار صدر في سياق قضية محددة، إلا أن أثره أوسع. ففي الوقت الذي تحاول فيه إيطاليا الموازنة بين حماية وحدة الأسرة وخطط إدارة الهجرة، تواصل السلطات القنصلية والمحاكم اعتماد معايير صارمة في القضايا التي تتعلق بوالدين متقدّمين في العمر.

---

Avv. Fabio Loscerbo

Cuando los padres mayores no pueden reunirse con sus hijos en Italia: una nueva sentencia aclara las reglas

 Cuando los padres mayores no pueden reunirse con sus hijos en Italia: una nueva sentencia aclara las reglas

Una reciente decisión del Tribunal de Roma ha puesto el foco en uno de los aspectos más sensibles del sistema migratorio italiano: la reagrupación familiar de padres de edad avanzada. La resolución, dictada el 20 de noviembre de 2025 en el procedimiento inscrito con el número 27916 de 2025, confirma que la presencia de otros hijos en el país de origen sigue siendo un factor determinante a la hora de evaluar una solicitud de visado por reagrupación familiar de un progenitor.

El caso fue presentado por un ciudadano marroquí titular de un permiso de residencia de larga duración en la Unión Europea. Había obtenido la autorización correspondiente del Sportello Unico per l’Immigrazione de la Prefectura de Rovigo para traer a ambos padres a Italia. Sin embargo, a pesar de dicha autorización, la Embajada de Italia en Marruecos denegó el visado a su madre, alegando que no se cumplían los requisitos legales. Según la representación consular, el punto clave era que la mujer tenía ocho hijos en total, varios de los cuales seguían residiendo en Marruecos.

El solicitante intentó superar la objeción aportando un certificado de cargas familiares en el que constaba que ambos progenitores dependían económicamente de él. El Tribunal rechazó este argumento. En su razonamiento, la corte destacó que la legislación italiana distingue entre dos categorías alternativas: el “progenitor a cargo” y el “progenitor mayor de sesenta y cinco años”. La distinción no es meramente técnica: determina qué debe probar el solicitante.

En el caso del progenitor a cargo, la evaluación se centra en la necesidad económica. Pero cuando el progenitor supera los sesenta y cinco años, la dependencia económica deja de ser relevante. Lo que importa es si los demás hijos que permanecen en el país de origen pueden —o no pueden— prestar asistencia. Según el Tribunal, se trata de una elección legislativa deliberada: la edad avanzada implica necesidades de cuidado personal, no solo de apoyo económico.

En este caso, el solicitante no logró demostrar que los otros hijos residentes en Marruecos estuvieran incapacitados para atender a su madre debido a problemas de salud graves y documentados. Ante la ausencia de dicha prueba, el Tribunal concluyó que la Embajada actuó conforme a la ley al denegar el visado. El recurso, por tanto, fue desestimado.

La sentencia confirma una línea interpretativa constante: la reagrupación familiar de padres de edad avanzada exige un nivel elevado de acreditación. No basta con demostrar que el solicitante puede mantener a sus progenitores; es imprescindible probar que ningún otro hijo en el país de origen puede asumir funciones de cuidado.

Aunque la decisión se basa en un caso concreto, su alcance es más amplio. En un contexto en el que Italia debe equilibrar la protección constitucional de la unidad familiar con las exigencias de gestión migratoria, tribunales y autoridades consulares mantienen un estándar probatorio estricto cuando se trata de progenitores de edad avanzada.

---

Avv. Fabio Loscerbo

When Elderly Parents Cannot Join Their Children in Italy: A New Ruling Clarifies the Rules

 When Elderly Parents Cannot Join Their Children in Italy: A New Ruling Clarifies the Rules

A recent decision by the Tribunal of Rome is drawing attention to one of the most sensitive aspects of Italy’s immigration framework: the family reunification of elderly parents. The ruling, delivered on 20 November 2025 in proceedings registered under number 27916 of 2025, confirms that the presence of other children in the country of origin remains a decisive factor when evaluating an entry-visa request for parental reunification.

The case was brought by a Moroccan citizen holding a long-term EU residence permit. He had successfully obtained authorization from the Single Immigration Desk of the Prefecture of Rovigo to bring both parents to Italy. However, despite this authorization, the Italian Embassy in Morocco denied the visa to his mother, arguing that the statutory requirements had not been met. According to the embassy, the key issue was that the woman had eight children in total, several of whom continued to reside in Morocco.

The applicant attempted to overcome the objection by submitting a family-dependence certificate stating that his parents were financially supported by him. The Tribunal rejected this argument. In its reasoning, the court emphasized that Italian immigration law distinguishes between two alternative legal conditions: the “dependent parent” and the “parent over sixty-five years of age.” The distinction is not superficial—each category imposes different evidentiary requirements.

For dependent parents, the assessment focuses on financial need. But for parents who have passed the age of sixty-five, economic dependency is irrelevant. What matters instead is whether other children in the country of origin are able—or unable—to provide care. The legislator, the court explained, has intentionally adopted an approach that prioritizes the availability of personal assistance, not merely financial support.

In the case examined, the applicant did not demonstrate that the other children in Morocco were unable to care for their mother due to serious and documented health conditions. In the absence of such proof, the Tribunal held that the Embassy acted lawfully in refusing the visa. The challenge was therefore dismissed.

The ruling confirms a clear legal trend: family reunification for elderly parents requires a demanding level of documentation. Applicants must not only show that they can provide for their parents but also prove that no other siblings in the country of origin are able to undertake caregiving responsibilities.

While based on a specific dispute, the judgment offers broader guidance. As Italy continues to balance the constitutional protection of family unity with migration-management considerations, consular authorities and courts will continue to apply a rigorous standard of proof in cases involving elderly parents.

---

Avv. Fabio Loscerbo

Ricongiungimento dei genitori ultrasessantacinquenni e ruolo degli altri figli nel Paese di origine (Analisi della sentenza del Tribunale di Roma, Sezione Diritti della Persona e Immigrazione, 20 novembre 2025 – procedimento numero 27916 del 2025)

 Abstract

Il contributo analizza la recente pronuncia del Tribunale di Roma che offre un’importante precisazione interpretativa sull’articolo 29 del Testo Unico Immigrazione, con particolare riferimento ai requisiti richiesti per il ricongiungimento familiare dei genitori ultrasessantacinquenni. La decisione consente di chiarire l’esatta portata della distinzione – spesso fraintesa – tra la nozione di “genitore a carico” e quella di “genitore ultrasessantacinquenne”, mettendo in luce l’onere probatorio gravante sul richiedente in presenza di altri figli rimasti nel Paese di origine.

---

1. Introduzione
Il tema del ricongiungimento familiare dei genitori anziani si colloca in un’area particolarmente sensibile della disciplina migratoria, perché coinvolge non solo diritti soggettivi protetti a livello costituzionale, ma anche esigenze di controllo, proporzionalità e sostenibilità dell’azione amministrativa. L’articolo 29 del d.lgs. 286/1998 distingue due condizioni alternative: il ricongiungimento con “genitori a carico, qualora non abbiano altri figli nel Paese di origine”, e quello con “genitori ultrasessantacinquenni, qualora gli altri figli siano impossibilitati al loro sostentamento per documentati, gravi motivi di salute”.

La pronuncia oggetto di analisi offre un’applicazione rigorosa di tale impostazione, chiarendo che il superamento dei sessantacinque anni non implica automaticamente il diritto al visto d’ingresso, ma richiede una verifica approfondita e documentata sull’effettiva assenza o impossibilità degli altri figli.

---

2. Il caso esaminato dal Tribunale di Roma
Nel procedimento deciso con sentenza depositata il 20 novembre 2025, numero 27916 del 2025, il ricorrente – cittadino marocchino titolare di permesso UE per soggiornanti di lungo periodo – aveva ottenuto dallo Sportello Unico il nulla osta per ricongiungere entrambi i genitori.

L’Ambasciata d’Italia in Marocco aveva tuttavia respinto il visto della madre, motivando l’atto con l’esistenza di altri figli nel Paese di origine e con la mancata prova della loro impossibilità ad assisterla. Dalla documentazione prodotta risultava infatti che la madre avesse otto figli complessivi.

Il ricorrente aveva tentato di superare tale ostacolo producendo un certificato di carico familiare, sostenendo che tale documento fosse idoneo a dimostrare la condizione di dipendenza e la cura effettivamente prestata.

---

3. La distinzione tra “genitore a carico” e “genitore ultrasessantacinquenne”
Il Tribunale, in linea con la giurisprudenza di legittimità, ha ribadito che le condizioni previste dall’art. 29, comma 1, lettera d), sono alternative e non sovrapponibili. La categoria del “genitore a carico” riguarda il profilo economico e presuppone che il genitore, privo di altri figli nel Paese di provenienza, dipenda materialmente dal richiedente per il proprio sostentamento.

Al contrario, nel caso dei genitori ultrasessantacinquenni, il legislatore non attribuisce alcuna rilevanza al reddito del genitore: la ratio non è economica, bensì assistenziale. L’avanzare dell’età comporta infatti esigenze che vanno oltre il mero sostegno materiale, richiedendo una presenza fisica e una capacità di cura che si presume, in prima battuta, possano essere fornite dagli altri figli residenti nel Paese di origine.

---

4. L’onere della prova e la presunzione relativa di assistenza familiare
Nell’impianto normativo emerge una presunzione relativa: in presenza di altri figli nel Paese di appartenenza, essi sono considerati i primi responsabili dell’assistenza del genitore anziano.
Spetta pertanto al richiedente dimostrare:

1. che gli altri figli non si trovano più nel Paese di origine, oppure

2. che, pur essendovi, sono impossibilitati a provvedere al genitore per gravi motivi di salute documentati.

Questa impostazione rende insufficiente qualsiasi certificazione che attesti solo la dipendenza economica del genitore: ciò che rileva è la concreta impossibilità degli altri figli, non il semplice fatto che non provvedano al mantenimento.

È esattamente su questo punto che il Tribunale ha fondato la propria decisione di rigetto: il certificato di carico familiare prodotto dal ricorrente non dimostrava l’impossibilità degli altri figli di prestare assistenza.

---

5. Il dispositivo della sentenza e la sua portata sistemica
Il Tribunale ha quindi respinto il ricorso, confermando la legittimità del provvedimento consolare e ritenendo non assolto l’onere probatorio richiesto dalla normativa.
La pronuncia – pur riferendosi a un caso specifico – assume rilievo sistemico poiché riafferma un principio di diritto chiaro: il ricongiungimento dei genitori anziani è materia caratterizzata da un onere probatorio rigoroso a carico del richiedente, il quale non può limitarsi a documentare la propria contribuzione economica ma deve offrire una ricostruzione completa della situazione familiare nel Paese d’origine.

---

Conclusioni
La decisione del Tribunale di Roma del 20 novembre 2025 rappresenta un tassello interpretativo importante nella disciplina del ricongiungimento familiare. Essa ribadisce che la presenza di altri figli nel Paese di provenienza costituisce un elemento dirimente e che solo una prova puntuale della loro impossibilità oggettiva a prestare assistenza può consentire di superare l’impedimento normativo previsto dal Testo Unico Immigrazione.

---

Avv. Fabio Loscerbo